ზამთარი მთაში

ჩამოგვითოვა ქედები, თეთრი დახურა მანდილი, თოვლი ბარადაც გვეწვია, დიდი არა აქვს მანძილი. სამგლოვიაროდ იმოსვის ჩვენის სოფლების მიდამო; უსიამოვნო ამბავი მიწას ეუწყა ციდამო. დაღონებულა ტყე-ველი, დაღონებულან ჩიტები, ვეღარ ლაღობენ, დაწყნარდენ ის მგალობლები, ცქვიტები. ირემმაც ფერი იცვალა, მთას უცქერს გაშტერებული, უკვირს, რა ექნა ბალახი: სამყურა გახელებული. შველმა მოძებნა მაყვალი, ზაფხულში დაწუნებული, ჰკორტნის, არ სწუნობს ეხლა-კი თვალ-მარდი, გახუნებული. დატკბა და ძვირად დაფასდა ბუხარი გახურებული, გაწმინდა მონადირემაც სიათა დაჟანგებული. აქამდის მოცლით არ იყო საქმისგან დაბანდებული. წრიაპებს¹ ეძებს ბერიძე, ხუჩებს² წნავს გაჩქარებული. წავა და დასდევს ორბებსა მთა-მთის პირთ გამალებული, თუ მოჰკლავს, გამობრუნდება, შინ მოდის გახარებული. წინ ცოლი მიეგებება, ქმარს ნაბადს უგებს კერაზე, დააძრობს ფეხთით საცმელებს, იქვე გადაჰფენს ძელაზე; არ ზარობს, ცოლი მზად არის გაყინულის ქმრის შველაზე. გაჩაღებული ცეცხლია… მხრებზე მოახვევს დურასა. ერთს ყანწს არაყსაც მოუტანს, ბერიძე გადიწურავსა. დალაღებული ბალღები გაიძახიან „ურასა“. აშიშინდება მწვადები წვენის წვეთ-წვეთად დენითა. ბალღებს ჩიჩია ალაღებს, ტუჩებს ილოკენ ენითა. კატაც მიმჯდარა კერას პირს თავის ულვაშით, წვერითა. ისიც მოელის ერთს ჩიჩქსა, რომ გაისველოს პირია. სახლის ბოძებიც ხარობენ, დღეს იმათთვისაც ლხინია: მათზეა ასოდ აქნილი ხარი-ირემი ღვინია. ყველაცა ხარობს სახლშია, რაღაა გასაჭირია. ხორცი ბევრი და ნაფქვავი, შეშაც დერეფანს მრავალი, კიდევაც დარჩა ტყეებში ხარ-ირმებისა ნავალი. დაუკარ, ბიჭო, ჩონგური, უთხარ თავგადასავალი, – დაჰმღერე ძველი ამბავი მამა-პაპისა მრავალი. თოვლო, ითოვლე, ითოვლე, მთა-ბარს ჩააცვი სუდარა; ყინვა, ქარი და ნამქერი ზამთრის წესია მუდამა.