სცენები (ფშავლების ცხოვრებიდამ)

სცენა I ყოჩაღ, ხაფანგო! ი ო რ ა მ ი. ბიჭოო! ბეჟანო, სადა ხარ, ეეე?! ბ ე ჟ ა ნ ი. აქა ვარ. რა გინდე, ეე? ი ო რ ა მ ი. აბა, შენი ჭირიმე, ცხვრები ან ბატკნები ფარეხს გარეთ არა დაგრჩეს. ყველას თავთავის ბინა მიეც. ე თოხლის ხორციც ჩასჭერ საყაურმედა. წყალზე მივალ. ბ ე ჟ ა ნ ი. აგრეე, აგრეე… ძაღლებისად ხო არ გიჭმევავ, ბიჭო?! ი ო რ ა მ ი. არა, არაა… მე თავად ვაჭმევ, შენ დარდი ნუ გაქვ მაგეებისა (მიეფარება გორას). ბ ე ჟ ა ნ ი. (ცხვრებს) ნტრიე, ნტრიე, ნტრიეეე! ამუჩი, აგამუჩი, შე მუდრაგო, რას ეხეტებ-ებეცები? ქსსს! შალაგდით, შალაგდით, თქვენის ღმერთის ჭირიმე. ი ო რ ა მ ი. (ქოხში წყალს შეიტანს, გამოჩნდება ხელქვაბიანი და ძაღლების გეჯის პირას დგება. ძაღლებს) აა, აბდულავ, ა, ღურბელავ, ა, სამურავ, – აქა, აქა, აქა, ატუგია ჭამეთ! (გეჯაში შრატს უსხამს). დაძეღით, ჩემო ძაღლებო, არ იჩხუბოთ კია, თორო ხო იცით ჩემი ამბავი (ისმის ძაღლების ღრენა, თან საჭმლის დღვლეფა და პირით ჭლაპა-ჭლუპი). წადით თეოზე. თავთავის ბინა იცოდეთ. „სლუჟბა ზნაიშო“, რუსული მაინც არ გაგიგონიათ, თქვე ტიალებო! გასწით, აქ კუდებს ნუ აწუხებთ, თორო! (ძაღლები მიდიან და ფარეხის გარეშემო სხვადასხვა ადგილას წვებიან). ბ ე ჟ ა ნ ი. (მოდის. ქოხის კარებზე ჩობახს მიაყუდებს). შინა ხარა, ე? ი ო რ ა მ ი. შინა ვარ, ძმაო, შინა. მოდი გენაცვალე მა გარჯილობაში, სუყველა დააჟამკრია? ბ ე ჟ ა ნ ი. სუყველა, ერთი მარტო ცხენები არცადა ჩან. ი ო რ ა მ ი. რა უნდა, მოდი, დაჯე, თუ ღმერთი გწამ. ემანდ ჭალ-ჭალის პირებში სამ გაეღეტებოდენ, რა მგელი დასჭამს… ის კი არა, ბეჟანო, მე ერთი საქმე მწადიან გულით და არ ვიცი, შენ რას მირჩევ, რას მეტყვი. აქა-იქ სასაუბროდ კი ნურა გრჯის რა, თავისთავადაც კი გამოჩნდება საქმე. ბ ე ჟ ა ნ ი. შენგნით არ მიკვირსა, რას ამბობ, თუ ღმერთი გწამ. ქვეყანაზე ვიუბნო, განა ბალღი ვარ, კაცო? ი ო რ ა მ ი. შენი უცოდარი კი, ჩემს ძმას გიამბო, არ არის ეს საქმე. შენც შაგელიშნა კი ის ერთი სურიელი. ბ ე ჟ ა ნ ი. ვინა? რომელი? ი ო რ ა მ ი. აი, ემა შალვაის დედაკაცი. ბ ე ჟ ა ნ ი. ჰო, ვიცი, ვიცი, ახლა კი მივხვდი. ი ო რ ა მ ი. აბა უყურე შენ დედაკაცის ნამუსსა და ღმერთსა. ჯერ ერთი წელი არც კი შაჰსრულებია მა რძე-ძაღლსა და ვერ უყურებ, რა საქმეებს იწყობს. ეხლავ სხვას გადაეკიდა. წადი და შენ ღმერთი სთხოვე მაგ იუდის კერძსა. ჰაი, ნეტავი, ერთი შალვას ჩემსავით კი აცოდინა (იცემს გულზე ხელს). მერმე ვისა! ქიზიყელი რამ არა ჰყავს ივანეს ჩობნად, ღამღამ იმასთან იპარება თეოზე. ვინ გაუგებს, ქმარი შინ არა ჰყავ, მწყემსი კაცია, დედამთილი გადაყრუებულია სიბერისაგან, ძმისწული ჰყავ და, ბალღია. მებრალება შალვა, კაი ვაჟკაცია, ცოდვაა, რო ეგ უნამუსო იმას ქუდსა ხდიდეს. სწორჩიით უნდა არჩევდესა. ამაღამ ეგ გოგიასთან წაუსვლელი არ დადგება, ალღო ავართვი, გაღმაით ივანეს ბინების პირდაპირ ბორბოწიაობდა რასამ, ერთს გამჩვენეობაში იყო, სწუხდებოდა, ეშმაკის ცხენზე ჯდებოდა, ეტყობოდა. ბ ე ჟ ა ნ ი. განა თვითონ შალვას არ ეცოდინება? ი ო რ ა მ ი. არ იცის, არა, და, იქნება, ეჭვი კი ჰქონდეს. იცი, მე რა მწადიან? ხა, ხა, ხა, ხააა! უნდა ხაფანგი დაუგო. არ მინდა შალვამ გაიგოს, რომ იმის დედაკაცს რა განზრახვითაც დაუგე ხაფანგი. არა უშავს რა, თვითონაც მიჰხვდება. ერთი მაგ უნამუსოს ერთი კაი „სტუკა“ უნდა უგდოთ, ეგებ როგორმე დავაშლეინოთ შავშუაღამეთ ხეტება… ეს კი იცოდე, ზევით როცა წავა, ხევს გაღმით, ჯაგიანზე, მამულის ბოლოებზე ბილიკით დავალის და იქით რო დაბრუნდება, რაკი თავის ეშმაკს გაალაღებს, გამოღმითაზე ჩამაივლის, მგელთველზე ბილიკზე გამაივლის, აი, ემანდ რო ველ არი, მაგაზე. სად არი ი მგლის ხაფანგი? ბ ე ჟ ა ნ ი. ხაფანგი აქ არი, მაგრამ ვაი თუ ხათაბალა რამ გახდეს, ჯანაბას ერთის თავიც და მეორისაც. იაროს, რამდენიც უნდა…