განდეგილი

ვუძღვნი ოლღა ჭავჭავაძისას I სადაც დიდებულს მთასა მყინვარსა ორბნი, არწივნი ვერ შეჰხებიან, სად წვიმა-თოვლნი, ყინულად ქმნილნი, მზისგან აროდეს არა ჰდნებიან, სად უდაბურსა მას მყუდროებას კაცთ ჟრიამული ვერ შესწვდენია, სად მეუფება ჭექა-ქუხილსა, ყინულს და ქართა მხოლოდ შთენია, - უწინდელს დროში ღვთისა მოსავთა გამოუქვაბავთ მუნ მონასტერი და იმ ყინულში შეთხრილს ღვთის ტაძარს ბეთლემს უწოდებს დღესაცა ერი. ფრიალოსაებრ ჩამოთლილი აქვს იმ წმინდანთ სადგურს ყინულის ზღუდე და ზედ კარია გამოკვეთილი, ვით კლდის ნაპრალზედ არწივის ბუდე. ზღუდის ძირამდე რკინის რამ ჯაჭვი ზედა ჰკიდია თურმე იმ კარსა, - და თუ არ ჯაჭვით, სხვაფრივ ვერა გზით ვერ ძალუძს ასვლა ვერარა კაცსა. II აქა ყოფილა უწინ კრებული ღვთისთვის ქვეყნიდამ განდგომილ ძმათა და მყინვარს ამას უდაბნოს თურმე ისმოდა ქება წმიდა-წმიდათა. აქა გამდგარან, განშორებიან ამ წუთისოფელს სამაცდუროსა, აქ ჰღირსებიან მართალთა თანა სავანესა მას საუკუნოსა. განსულან ამა ქვეყნით მამანი და ტაძარი ღვთის გაუქმებულა... იმათის ღვაწლით იმ ტაძრის მადლი მთიულთა შორის ყველგან განთქმულა. და ის ადგილი, ის არემარე ესოდენ წმინდად სწამს დღესაც ერსა, რომ ნასროლს ნადირს, მუნ შეფარებულს, მონადირეცა ვერ ახლებს ხელსა. თუ არ ღვთის ღირსი, სხვა ვერვინ თურმე ამ წმინდა ადგილს ვერ შეეხება, და თუ შეჰბედავს, მსწრაფლ რისხვა ღვთისა ჭექა-ქუხილით მოევლინება. III ოდესღაც ტაძარს იმ გაუქმებულს მეუდაბნოე შეჰკედლებია; საიქიოსთვის ეს სააქაო დაუთმია და განშორებია. განშორებია ვით ცოდვის სადგურს, ვით სამეუფოს ბოროტისასა, სადაც მართალი გზას ვერ აუქცევს განსაცდელსა მას ეშმაკისასა, სად ცოდვა კაცსა სდევნის დღედაღამ, ვითა მპარავი და მტაცებელი, სად, რასაც ჰხადის მართალი მართლად, მას უმართლობად ჰქმნის ცოდვის ხელი, სად რყვნა, წაწყმედა და ღალატია, სადაც ძმა ჰხარობს სისხლსა ძმისასა, სად ცილი, ზაკვა ძულებადა ჰხდის წმინდა სიყვარულს მოყვასისასა. განშორებია ამ წუთისოფელს, სად ყოვლი ნიჭი მაცდურებაა, სად თვით სიტურფე და სათნოება ეშმაკის მახე და ცდუნებაა. IV განდეგილა და ამ ყინულებში სულ მარტოდმარტო დაყუდებულა და გვამი მისი ცოდვილთ ფიქრთაგან იმ დღიდან აღარ შეძრწუნებულა. განუდევნია გულიდამ ყველა - მსოფლიო ზრახვა, ფიქრი, წადილი, რათა წარუდგეს უფლისა მსჯავრსა სულით განწმენდილ და განბანილი. დღედაღამ ლოცვით, გოდებით, გვემით ხორცი სულისთვის უწამებია, და ვით ჭურჭელი იგი წყმედილი, ცრემლით ურეცხავს, უსოლებია. დღედაღამ სულთქმა და ღაღადება მოჰფენია კლდეს ყინულისასა, და არ შემწყდარა მუნ ლოცვის ცრემლი, ვითა ღელესა მას გლოვისასა. განყენებული წუთისოფლისგან აქ სული მისი აღყვავებულა და ხორციელი გულისთქმა ყველა დამარხულა და განსვენებულა. V არ იყო ხნიერ, მაგრამ ვით წმინდანს სულის სიმაღლე ზედ დასჩნევოდა, ზედ ეტყობოდა, რომ სული მისი სულ სხვა მსოფლიოს შეჰხიზნებოდა. სახე გამხდარი, კუშტი და მწყრალი, სიწმინდის მადლით დაჰშვენებოდა, და მაღალს შუბლსა, ნაოჭად შეკრულს, შარავანდედი გადაჰფენოდა. მისთა მცხრალ თვალთა ღრმა მეტყველება ესოდენ იყო წყნარი და ტკბილი, თითქო მათშიგან ჩასახებულა თვით სათნოება, კდემით მოსილი; თითქო ნელისა სიხარულითა სამოთხის ღია კარს შეჰხარიან და სულთან ერთად უფლისა მიმართ სასოებითა მიისწრაფიან. ლოცვით და მარხვით ხორც-უძლურქმნილი ჰგვანდა წმინდანსა იგი წამებულს, მრავალგზით ტანჯულს და ტანჯვათ ზედა ძლევით მოსილსა და განდიდებულს. VI წამება მისი ღმერთს შეუწირავს, ვედრება მისი ღმერთს უსმენია და სასწაული ნიშნად მადლისა მღაღადებელზედ მოუვლენია. ბნელსა სენაკსა, სად იგი მდგარა, ჰქონია მზის მხრივ ერთი სარკმელი და მუნით თურმე გადმოდენილა შუქი მზისა და მთვარის ნათელი. ოდეს უბაბნოს გასწვრივ მთის წვერზედ მზე სხივგაფენით ამოვიდოდა, იმ სარკმლით სხივი მისი სენაკში სვეტად ბრწყინვალედ ჩაეშვებოდა. როს ჰლოცულობდა, იმ სხივსა თურმე თვის ლოცვანს მწირი ზედ დააყრდენდა, და ხორცთუსხმელი მზის სხივი იგი უფლის ბძანებით ზედ შეირჩენდა. ეგრე ვიდოდნენ დღენი და წელნი, ეგრე უბიწოდ იგი სცხოვრებდა... და თვის სიწმიდეს ყოველდღე თურმე ამ სასწაულით შეიმოწმებდა. VII ერთხელ, საღამოს, ლოცვით დაღლილი, გადმომდგარიყო ზღუდის კარებსა და დაფიქრებით გადმოჰყურებდა მწვანით დაფენილს მთისა კალთებსა. მზე გადახრილი ჯერ კიდევ სრულად მთისა გადაღმა არ დასულიყო და მთის წვერზედ, ვით ცეცხლის ბორბალი, იმრგვლივ სხივგაშლით ანთებულიყო. ცისა ლაჟვარდი, ვით ნაკვერჩხალი, წითლად და ყვითლად მზისგან ჰღუვოდა და განმსჭვალული მისით ღრუბელი შორს ათასფერად სხივებში ჰთრთოდა. ამა უბიწო დიადის ხილვით წარტყვევნილ იქმნა განყენებული და ვით ცხოველს ხატს ღვთის დიდებისას, შესცქერდა მზესა განცვიფრებული. უეცრად ასტყდა რამ ნიავ-ქარი, დაჰბერა კლდეთა, ნაპრალთ და მღვიმეთ, და მყინვარიდამ, ვითა ვეშაპი, შავი ღრუბელი დაიძრა მძიმეთ. VIII დაიძრა მძლავრი, უზარმაზარი, ცაზედ განერთხო და გაიშალა,